VATANDAŞ TALEPLERİNE İLİŞKİN SIK SORULAN SORULAR

Adlî sicil kaydına kaydedilecek bilgiler nelerdir?

        Türk mahkemeleri tarafından vatandaş veya yabancılar hakkında verilmiş ve kesinleşmiş mahkûmiyete dair hükümler adlî sicile kaydedilir. Bu bağlamda;

        a) Hapis cezaları ile ilgili olarak; hapis cezasına mahkûmiyet kararı, koşullu salıverilme kararı, koşullu salıverilmede denetim süresinin uzatılmasına ilişkin karar, koşullu salıverilme kararının geri alınmasına dair karar, hapis cezasının infazının tamamlandığı hususu,

        b) Hapis cezasının ertelenmesi hâlinde; denetim süresi, denetim süresinin yükümlülüklere uygun veya iyi halli olarak geçirilmesi dolayısıyla cezanın infaz edilmiş sayıldığı hususu, ertelenen hapis cezasının infaz kurumunda çektirilmesine ilişkin karar,

        c) Adlî para cezası ile ilgili olarak; adlî para cezasına mahkûmiyet kararı, adlî para cezasının ödenmek suretiyle infaz edildiği, adlî para cezasının tazyik hapsi suretiyle kısmen veya tamamen infaz edildiği, adlî para cezasının tazyik hapsinden sonra kalan kısmının ödenmek suretiyle infaz edildiği hususları,

        d) Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırıma mahkûmiyet hâlinde; kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak adlî para cezasına mahkûmiyet veya güvenlik tedbiri uygulanması hükmü, kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak hükmedilen güvenlik tedbirinin gereklerinin yerine getirilmemesi dolayısıyla hapis cezasının infazına ilişkin karar, kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak hükmedilen güvenlik tedbirinin değiştirilmesine ilişkin karar,

        e) Belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma ile ilgili olarak; kasten işlenen bir suç nedeniyle hapis cezasına mahkûmiyetin kanunî sonucu olarak yoksun kalınan haklara cezanın ertelenmesi dolayısıyla getirilen istisnaya ilişkin karar, mahkûmiyet hükmüyle bağlantılı olarak verilen, belli bir hak ve yetkinin kullanılmasının veya belli bir meslek veya sanatın icrasının yasaklanmasına ya da sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin karar, ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık dolayısıyla verilen karar,

        f) Türk vatandaşı hakkında yabancı mahkemeden verilmiş ve kesinleşmiş olan mahkûmiyet kararının Türk hukuku bakımından doğurduğu hak yoksunluklarına ilişkin olarak Cumhuriyet savcısının istemi üzerine mahkemece verilen karar,

        g) Ceza zamanaşımının dolduğunun tespitine ilişkin karar,

        h) Genel veya özel affa ilişkin kanun; özel affa ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararı,

        ı) Askerî Ceza Kanununa göre verilmiş mahkûmiyet kararlarındaki ferî cezalar,

        Adlî sicile kaydedilir.

Adlî sicil kaydına kaydedilmeyecek bilgiler nelerdir?

        Türk mahkemeleri tarafından verilmiş olsa bile;

        a) Disiplin suçlarına ve sırf askerî suçlara ilişkin mahkûmiyet hükümleri,

        b) Disiplin veya tazyik hapsine ilişkin kararlar,

        c) İdarî para cezasına ilişkin kararlar,

        Adlî sicile kaydedilmez.

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına ilişkin bilgiler adlî sicil kaydına kaydedilecek bilgilerden midir?

        5352 sayılı Adlî Sicil Kanununun 6. maddesi uyarınca bu kararlara ilişkin bilgiler, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak mahkeme, hâkim, askerî hâkim, Cumhuriyet Başsavcılığı veya askerî savcılık tarafından istenmesi hâlinde verilmek üzere mahsus sicile kaydedilirler. Ancak bu kayıtlar, “mahkeme-savcılık” olarak yapılan sorgu türünde görülebilen, diğer sorgulama türlerinde görülmeyen kayıt niteliğindedirler.

18 yaşından küçükler hakkında verilen mahkûmiyet hükümlerine ilişkin bilgiler adlî sicil kaydında yer alır mı?

        5352 sayılı Adli Sicil Kanununun 10. maddesindeki; [" Onsekiz yaşından küçüklerle ilgili adlî sicil ve arşiv kayıtları; ancak soruşturma ve kovuşturma kapsamında değerlendirilmek üzere Cumhuriyet başsavcılıkları, hâkim veya mahkemelerce istenebilir."] hükmü gereğince, bu kararlara istinaden oluşturulan kayıtlar mahsus sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak ‘’mahkeme-savcılık’’ sorgu türünde görülebilen, diğer sorgulama türlerinde görülmeyen niteliktedir.

Adlî sicil ya da arşiv kaydının silinmesine dair başvuru nasıl yapılır?

            Başvuru talebinin, nüfus kimlik bilgilerini (adı soyadı baba adı ana adı doğum yeri - ay ve gün olarak doğum tarihi - nüfusa kayıtlı olduğu yer) tam ve açık olarak bildiren belge veya nüfus kayıt örneğinin ekli olduğu, talep konusunu içerir bir dilekçenin, bizzat talep sahibi tarafından ya da geçerli bir vekâletnamenin eklenmesi şartıyla vekili tarafından, varsa kayda ilişkin belgeler de eklenerek, Genel Müdürlüğümüze gönderilmesi suretiyle yapılır.

         Ayrıca konuyla ilgili bilgiye,  http://www.adlisicil.adalet.gov.tr adresinden ulaşılabilir.

Yakın akrabaların adlî sicil sorgulama sonucu alınabilir mi? Akrabaların adlî sicil veya arşiv kayıtlarına ilişkin bilgi istemek ya da işlem yaptırmak mümkün müdür?

        5352 sayılı Adli Sicil Kanununun 11. maddesi uyarınca adlî sicil ve arşiv bilgileri gizli olduğundan, söz konusu kanunun 7. maddesi uyarınca, adlî sicil bilgileri bizzat ilgiliye veya vekâletnamede açıkça belirtilmek koşuluyla vekiline verilir. Bu nedenle ilgili ya da vekili dışındaki kişilere yakın akrabalık ilişkisi bulunsa dahi belirtilen hususlarda belge veya bilgi verilmez.

Adlî sicil kaydında bulunan kayıtların arşive alınma koşulları nelerdir?

        Adlî sicildeki bilgiler;

        a) Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması, yani adlî sicildeki kaydın dayanağını teşkil eden hükmü veren mahkemeden veya Cumhuriyet başsavcılığından temin edilecek infazın tamamlandığına dair (hürriyeti bağlayıcı cezalar için bihakkın tahliye tarihini gösterir) bir belgenin gönderilmesi veya yerine getirme fişinin kayıtlarımıza intikali,

        b) Ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık,

        c) Ceza zamanaşımının dolması,

        d) Genel af,

        Hâllerinde Genel Müdürlüğümüzce silinerek arşiv kaydına alınır.

Adlî sicil arşiv kayıtlarının silinmesi için gerekli olan şartlar nelerdir?

        5352 sayılı Adlî Sicil Kanununun 12. maddesine göre

        (1)"Adlî sicil ve arşiv bilgileri;

        a) İlgilinin ölümü üzerine,

        b)Anayasanın 76 ncı maddesi ile Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlarda bir hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetler bakımından kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren;

        1.Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması koşuluyla onbeş yıl geçmesiyle,

        2.Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması koşulu aranmaksızın otuz yıl geçmesiyle,

        c)Diğer mahkûmiyetler bakımından kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl geçmesiyle, tamamen silinir.

        (2)Fiilin kanunla suç olmaktan çıkarılması halinde, bu suçtan mahkûmiyete ilişkin adlî sicil ve arşiv kayıtları, talep aranmaksızın tamamen silinir.

        (3)Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucunda verilen beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmesi halinde, önceki mahkûmiyet kararına ilişkin adlî sicil ve arşiv kaydı tamamen silinir.”

        Buna göre kayıtlar, suç tarihi, uygulanan kanun maddesi, karar tarihi, mahkûm olunan ceza veya tedbirin yerine getirilme tarihi, mahkûmiyet türü, şahsın yaşı ve diğer kayıtları, yasaklanmış hakların geri verilmesine dair karar alınıp alınmadığı, Anayasa ve özel kanunlardaki hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetler ile yapılan kanun değişiklikleri gibi kriterler göz önünde bulundurularak değerlendirildikten sonra yasal şartların oluşması durumuna göre silinmekte veya arşive alınmaktadır.

Yasaklanmış hakların geri verilmesine dair karar alabilmek için ne yapmak gerekir?

        Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararını verme yetki ve görevi, 5352 sayılı Adli Sicil Kanununa 5560 sayılı Kanunla eklenen 13/A maddesi gereğince, hükmü veren mahkeme veya ilgilinin ikametgâhının bulunduğu yerdeki aynı derecedeki mahkemeye ait olduğundan, başvurulan mahkemece yasal koşulların oluşması durumuna göre yapılacak değerlendirme neticesinde verilecek yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı kesinleştiğinde, kararı veren mahkemece düzenlenecek tâli karar fişinin kesinleşmiş karar sureti ile birlikte Genel Müdürlüğümüze gönderilmesi hâlinde talep konusu kayda ilişkin değerlendirme yapılacaktır.

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 51. maddesine göre ertelenmiş hapis cezalarına ilişkin kayıtların arşive alınması koşulları nelerdir?

       5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 51. maddesi gereğince ertelenen hürriyeti bağlayıcı cezalara ilişkin kayıtlar, denetim süresinin öngörülen yükümlülüklere uygun veya iyi hâlli olarak geçirilmesi şartıyla ceza infaz edilmiş sayıldığından, 22/01/2008 tarihli ve 140 sayılı Genelgemize göre koşulları oluşmuş ise yerine getirme fişi düzenlenerek mahallî adlî sicil birimince veri girişinin yapılarak kayıtlara intikalini müteakip, adlî sicil kaydından çıkartılarak arşiv kaydına alınır.

Adlî sicil ya da arşiv kaydında 05/07/2012 tarihinden önce işlenen elektrik enerjisi, su ve doğalgaz hırsızlığı suçu nedeniyle verilen mahkûmiyet hükmüne istinaden oluşturulan bir kayıt var ise bu husustaki yasal değişiklikten faydalanabilmek için ne yapmalıyız?

        Bu kayıtlara esas eyleme ilişkin olarak 05/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6352 sayılı Kanunun geçici 2. maddesinin ikinci fıkrasında, lehe yasal düzenlemeler yapılmıştır. Ancak bu husustaki değerlendirme, hükmü veren mahkeme tarafından yapılacağından, ilgili mahkemeye müracaat edilmesi neticesinde mahkemece talebiniz değerlendirilerek, yapılan lehe değişikliğin hakkınızda uygulanıp uygulanmayacağı belirlendikten sonra, mahkemece kayıtlarda değişiklik yaratacak yeni bir karar verilmesi durumuna göre ceza verilmesine yer olmadığı ya da suçunuzun karşılıksız yararlanma suçu olarak kabul edilerek hırsızlık suçu olmaktan çıkarılmasına dair bu kararın kesinleşmesini müteakip kesinleşme şerhli karar örneği ile usulüne uygun düzenlenmiş olan tâli karar fişinin Genel Müdürlüğümüze intikali hâlinde verilen karar doğrultusunda, adlî sicil kayıtlarına ilişkin yeniden değerlendirme ve işlem yapılabilecektir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair hakkımda verilen karara istinaden oluşturulan kayıt, öngörülen 5 yıllık denetim süresi geçmesine rağmen sicilimden silinmemiştir, ne yapmam gerekir?

        5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231. maddesi uyarınca mahsus sisteme kaydedilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına ilişkin kayıtlarla ilgili olarak, aynı maddenin onuncu fıkrası gereğince denetim süresi sonunda koşulların oluşması durumuna göre mahkemesince verilecek düşme kararına istinaden düzenlenen tâli karar fişinin Genel Müdürlüğümüze gönderilmesi hâlinde gerekli işlem yapılmaktadır.

Yasaklanmış hakların geri verilmesine ilişkin kararın alınmasında hangi mahkemeler yetkili ve görevlidir?

        Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararını verme yetki ve görevi, 5352 sayılı Adlî Sicil Kanununun 13/A maddesi gereğince hükmü veren mahkeme veya ilgilinin ikametgâhının bulunduğu yerdeki aynı derecedeki mahkemeye aittir.

4616 sayılı Kanuna göre verilen kamu davasının ertelenmesi kararlarına istinaden oluşturulan kayıtların silinmesi mümkün müdür?

        4616 sayılı Kanun uyarınca verilen kamu davasının ertelenmesine ilişkin kayıtların, kanunun 1. maddesinin dördüncü fıkrası gereğince hükmü veren mahkemeye müracaat üzerine alınacak ortadan kaldırma kararının kesinleştirilerek Genel Müdürlüğümüze intikali hâlinde silinmesi mümkün olmaktadır.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 191. maddesinde 6545 sayılı Kanunla yapılan değişiklik nedeniyle buna ilişkin kaydın silinmesi için ne yapılmalıdır?

        5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 191. maddesinde 6545 sayılı Kanunla lehe yasal düzenlemeler yapıldığından ve bu husustaki değerlendirmenin hükmü veren mahkeme tarafından yapılması gerektiğinden ilgili mahkemeye müracaat edilmesi, neticesinde mahkemece kayıtlarda değişiklik yaratacak yeni bir karar verilmesi durumuna göre bu kararın kesinleşmesini müteakip, kesinleşme şerhli karar örneği ile usulüne uygun düzenlenmiş tâli karar fişinin ibrazı hâlinde, verilen karar doğrultusunda adlî sicil kayıtlarında gerekli işlem yapılabilecektir.

Adlî sicil kaydımı nereden alabilirim?

        Adlî sicil kayıtları, talebin konusuna göre istem nedenini belirtir dilekçeyle bizzat veya vekâletnamede açıkça belirtilmek koşuluyla vekil tarafından, en yakın Cumhuriyet başsavcılığı nezdindeki adlî sicil birimine veya kaymakamlıklara müracaatla ya da güvenli kimlik doğrulama araçlarıyla (e-devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, TC kimlik kartı) "www.turkiye.gov.tr" adresi kullanılarak e-devlet kapısı üzerinden ya da konsolosluklardan alınabilir.

Adlî sicil kaydımın yabancı dilde tercümesini nereden ve nasıl alabilirim?

        Yabancı dilde adlî sicil kaydı taleplerinin, kişilerin bizzat veya vekâletnamede açıkça belirtilmek koşuluyla, ilgilinin tüm kimlik bilgileriyle birlikte Genel Müdürlüğümüze başvuru yapması gerekmektedir.

       Ayrıca konuyla ilgili bilgiye,  http://www.adlisicil.adalet.gov.tr adresinden ulaşılabilir.

GBT (Genel Bilgi Toplama) kayıtları nasıl silinir?

        2992 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 12. maddesinde Genel Müdürlüğümüzün görevleri belirtilmiş olup, emniyet teşkilâtındaki genel bilgi toplama (GBT) fişlerindeki kayıtlarla ilgili sorunun çözümü konusunda Genel Müdürlüğümüzce yapılacak herhangi bir işlem bulunmamaktadır. Bu konudaki taleplerin İçişleri Bakanlığına yapılması gerekir.